Fietsen naar Apulië

meer over de route     veelgestelde vragen     foto's

overzichtskaart apulië-route

Rome – Apulië in het kort
Zuid-Italië is – met uitzondering van Sicilië – minder rijk bedeeld met stedeschoon en leuke plaatsjes dan Noord- en Midden-Italië. De Apulië-route moet het daarom vooral van het landschap hebben. Dat is in het voorjaar en de vroege zomer op zijn mooist. De eerste helft van de route is bergachtig. Na Benevento ga je een laatste keer over de Apennijnen. Daarna wordt het landschap vlakker en uitgestrekter. Fraaie olijfboomgaarden sieren grote delen van de route.
Vanuit Bari en Brindisi kun je verder over zee naar Griekenland of Albanië; vanuit Bari gaan er ook veerboten naar Montenegro en Kroatië.
Accommodatie en horeca liggen in deze route verder van elkaar dan in de Rome-route. Omdat je hier buiten de paar toeristische hoogtepunten weinig bezoekers ziet is de bevolking over het algemeen zeer vriendelijk en gastvrij.

Je kunt de tracks en een pdf met toeristische informatie bestellen via het bestelformulier op deze site. Ze zijn gratis, maar een kleine bijdrage als erkentelijkheid voor mijn werk is welkom. De tracks zijn voorlopig alleen gemaakt in de richting Apulië. Natuurlijk kun je ze omdraaien als je de route andersom wilt fietsen, maar er is erg veel eenrichtingsverkeer in de plaatsen waar je door komt. Naast tracks zijn er point-of-interest bestanden van de weinige campings langs de route en van de belangrijkste bezienswaardigheden onderweg.

 

Meer over de route

Venafro
Olijfboomgaarden sieren grote delen van de route, zoals hier bij Venafro.


Rome – Benevento

Je verlaat Rome over de Via Appia Antica: een rustige en sfeervolle tocht langs cipressen en oude Romeinse grafmonumenten over de 'Regina Viarum' (Koningin der Wegen). Waar het oorspronkelijke Romeinse keienwegdek bewaard is gebleven valt er niet of nauwelijks op te fietsen, maar op veel plaatsen is een onofficieel onverhard fietspad in het gras naast de weg. Af en toe zul je misschien moeten lopen, maar dat is beter dan fietsen op de drukke uitvalswegen uit Rome. De eerste 40 km na de Via Appia Antica valt aan druk verkeer helaas niet te ontkomen. Het lijkt daarom beter van Rome tot Valmontana de trein te nemen. Na Valmontone wordt het rustiger, onder meer omdat je bijna 30 km op een fietspad op een voormalige smalspoorlijn fietst.
Culturele hoogtepunten op dit eerste deel van de route zijn de abdijen van Casamari en Montecassino. Deze laatste vergt wel een extra klim van ca. 450 meter: de abdij ligt op een berg, terwijl de route beneden in het dal blijft.

Alternatief via de Abruzzen
Een heel mooie oplossing om alle drukte rond Rome te vermijden is de Abruzzen-route, die direct vanaf Reitsma's Route naar Rome achter de Eeuwige Stad om zuidwaarts gaat door de Abruzzen, het hoogste en ruigste deel van de Apennijnen en één van de weinige streken in het binnenland van Zuid-Italië waar campings zijn. Bij Venafro komt de route door de Abruzzen weer bij de hoofdroute.
Wil je Rome combineren met de Abruzzen dan kun je vanaf Roma Termini de trein nemen naar Terni of Tagliacozzo.

Benevento – Apulië
Na Benevento met zijn goed bewaard gebleven Triomfboog van keizer Trajanus steek je op een hoogte van ca 800 m voor het laatst de Apennijnen over. Daarna daal je af naar de Murge: een zacht golvende, nagenoeg onbewoonde hoogvlakte met uitgestrekte graanvelden. Regel hier op tijd onderdak en neem voldoende eten en drinken mee, want ca. 40 km lang is zelfs een huis om aan te kloppen voor water vrijwel nergens te vinden! Dichter bij de Adriatische kust verschijnen de olijfboomgaarden weer en kom je in de bewoonde wereld terug.
In de Murge splitst de route naar Bari zich af van de route naar Brindisi. Onderweg naar Bari is het Castèl del Monte een onbetwist hoogtepunt; in Bari zelf is de oude stad met de St. Nicolaasbasiliek en de kathedraal een aanrader.
Voor wie verder gaat naar Brindisi zijn de oude wijken van Matera de kleine omweg zeker waard. Na Matera kom je geleidelijk weer in een meer bewoonde streek. De kleine weggetjes tussen de uitgestrekte olijfboomgaarden worden hier omzoomd door oude stapelmuurtjes. De schilderachtige ‘trulli’ rond Alberobello (zie foto) vormen een ander hoogtepunt op de route naar Brindisi.
Zo’n 20 km voor Brindisi splitst de route naar Capo Santa Maria di Léuca zich af­. De laatste 50 km gaan langs de ongerepte ruige, kale kust naar het meest zuidoostelijkste puntje van Italië.

Verder over zee?
Zowel vanuit Bari als Brindisi vertrekken veerboten over de Adriatische Zee. Vanuit Bari kun je oversteken naar Dubrovnik in Kroatië, Bar in Montenegro, verschillende havenplaatsen in Albanië en naar Corfu, Igoumenitsa en andere bestemmingen in Griekenland. Brindisi heeft veerdiensten op Vlorë in Albanië en diverse bestemmingen in Griekenland. (Klik hier voor een Nederlandstalige site waarop veerbootverbindingen en prijzen vergeleken worden.)
In Dubrovnik kun je weer richting huis fietsen met de nieuwe route "Dwars door de Balkan" die Europafietsers aan het ontwikkelen is. Hij loopt vanaf Dubrovnik door Montenegro, Bosnië-Herzegovina, Kroatië, Slovenië en de Dolomieten naar Bolzano, dat nagenoeg aan Reitsma's Route naar Rome ligt. Een andere mogelijkheid is over enige tijd de route Triëst – Igoumenitsa (dichtbij het Griekse eiland Corfu) die Benjaminse wil gaan uitgeven. Deze route gaat langs de kust en een aantal Kroatische eilanden.
Wil je verder naar Athene, dan kan dat vanaf Igoumenitsa met de eveneens door Benjaminse uitgegeven route fietsroute door Griekenland. Let op: alle genoemde vervolgroutes zijn behoorlijk pittig!

Veelgestelde vragen

Hoe zwaar is de route?
De Apennijnen (ca. 500 km) zijn zwaar; daarna valt het mee. De route achter Rome langs door de Abruzzen is overigens niet zwaarder dan de route via Rome, omdat de bergketens vaak parallel met de route liggen en de overblijvende hellingen met ca. 6% niet supersteil zijn. Tot je na bijna 500 km de Apennijnen definitief achter je laat is de route met 11,4 klimmeters per km zwaarder dan de hoofdroute naar Rome in Midden-Italië (Cesenatico – Rome is 9 m/km), maar lichter dan de Toscane-route (Bologna – Rome: 14,5 m/km).

Hoe lang doe je erover?
Rome – Bari is 603 km; Rome – Brindisi 734 km. Tot Capo Santa Maria di Léuca is de afstand 862 km. Komend van Assisi is de route via de Abruzzen 74 km korter dan via Rome. Komend vanaf de Toscane-route maakt het in afstand nauwelijks uit of je via Rome of de Abruzzen fietst.

Is er genoeg accommodatie onderweg?
Campings zijn er onderweg vrijwel niet: alleen een eindje van de route af zijn er in Bari een paar campings aan de kust. Op weg naar Brindisi zijn er twee campings bij Alberobello en wie verder gaat tot het zuidoostelijkste puntje (Capo S. Maria di Léuca) vindt de laatste 70 km een aantal campings langs de kust. In de Abruzzen-route zijn een aantal campings in het Parco Nazionale d’Abruzzo, Lazio e Molise. De meeste recensies op internet prijzen deze eenvoudige campings in het natuurpark, waar het echte kamperen nog bestaat en je veel contact met de omringende natuur hebt.
Op vrijwel alle campings in Zuid-Italië is het sanitair eenvoudig en vaak verouderd. Heel wat campings zijn maar een beperkte periode open, bijvoorbeeld begin juni tot half september.De prijsverschillen tussen hoog- en laagseizoen zijn soms erg groot, vooral wanneer er ook nog een tussenseizoen onderscheiden wordt. Het hoogseizoen is dan meestal alleen de maand augustus. In die maand is het erg druk op de campings omdat dan heel Italië met vakantie is.
Overige accommodatie zoals hotels­ en B&B’s is er zeker, maar minder dan in Noord- en Midden-Italië. Vooral tijdens de Apennijnen-oversteek na Benevento en meer nog in de open landbouwgebieden daarna is accommodatie schaars omdat het er dun­bevolkt is en er niet veel toeristen komen. Dichtbij de Adriatische kust is er weer meer accommodatie.
Tip: Je kunt misschien ook gebruik maken van couchsurfing. Je moet het niet zien als een gratis hotel; het is meer logeren bij vrienden die je nog niet kent. Daarom begin je met op de site van couchsurfing een profiel van jezelf aan te maken. Daarna kijk je welke couch-aanbieders er zijn in de plaats waar je wilt overnachten en bestudeert hun profiel om erachter te komen of er een 'klik' zou kunnen zijn. Vervolgens stuur je enkele van deze mensen een 'couchrequest' en wacht af of er positieve reacties komen.
Een vergelijkbaar concept is warm showers, een non-profit organisatie van fietsers voor fietsers om gratis bij elkaar te overnachten.

Wat is de beste reistijd?
De temperatuur en het landschap zijn op zijn best tussen half april en half juni. In de zomermaanden is het voor de meesten van ons echt te warm hier. In augustus – dé vakantiemaand in Italië – zijn bovendien veel winkels en café's gesloten. Naarmate de zomer voortschrijdt ziet het landschap er minder aantrekkelijk uit: de gewassen worden geoogst en de overige vegetatie verdort. Tussen half september en half oktober wordt de temperatuur weer prettiger om te fietsen, maar het landschap wordt pas weer groen tot er later in de herfst genoeg regen valt.
Als je deze route combineert met de route naar Rome en niet al te grote dagafstanden aflegt kun je in het voorjaar misschien beter in het zuiden beginnen en richting huis fietsen. De kans is dan veel groter dat je de hele reis aangename temperaturen hebt. Fiets je vroeg in het seizoen vanuit Nederland of België zuidwaarts dan is het aan het begin van je tocht en in de Alpen misschien aan te koud; ga je wat later dan is het aan het eind van de reis wellicht warmer dan je lief is. Neem in elk geval altijd ook warme kleding mee: in de bergen kan het zelfs in Zuid-Italië wel eens afkoelen. Dit geldt nog meer voor de Abruzzen-route, waar een hoogte van 1440 m bereikt wordt.

Hoe zijn de wegen?
Wat betreft het wegdek: De wegen zijn vaak slecht. Slechts een enkele keer is een kort onverhard stuk nodig om druk verkeer te vermijden, maar deze onverharde stukken zijn soms wel heel slecht. Vaak zijn er doornen van bramen of robinia's (ook vaak acacia's genoemd) op deze onverharde stukken. Als je daar je fiets in legt krijg je makkelijk een lekke band: de beschermde keflarlaag op 'onkwetsbare' buitenbanden zit niet aan de zijkant van de band!
Wat betreft de verkeersdrukte: hoewel ik een paar autovrije stukjes ontdekt heb zijn er weinig echt autoluwe wegen op deze route. Buiten Rome is de eerste 40 km echt druk.

Kun je de route met kinderen fietsen?
De lange afstanden tussen rustpunten met voorzieningen, het bijna overal ontbreken van fietspaden en de hoge temperaturen in de zomer: ik zou het niet doen.

Wat moet je verder nog weten?
Ander dan benoorden Rome kun je in Zuid-Italië ook met loslopende zwerf- of waakhonden te maken krijgen. Eén fietser meldt verschillende achtervolgingen in Lazio, de eerste regio op deze route. Hopeijk biedt een dazer uitkomst. Dit apparaatje is verkrijgbaar bij de Fietsvakantiewinkel. Het zendt een voor mensen onhoorbaar geluid uit, dat honden afschrikt.

Hoe kom ik terug?
Vliegen kan vanaf Bari of Brindisi. Veel Rome-fietsers gebruiken Soetens Transport om hun fiets naar huis te brengen, maar die rijdt niet verder dan Rome, dus je zult de fiets in het vliegtuig mee moeten nemen. Zie hiervoor in de vragenrubriek de tips rond het inpakken van de fiets. Een andere mogelijkheid is met de trein of Flixbus terug reizen tot Rome en vanaf daar je fiets met Soetens te laten vervoeren.

Wil je per trein terug laat je dan adviseren door de Treinreiswinkel (zeer aanbevolen!). De huidige stand van zaken is dat je tot Bologna aangewezen bent op regionale treinen en dus een paar keer zult moeten overstappen. Snellere treinen nemen geen fietsen mee binnen Italië. Bari - Bologna­ kan met vier keer overstappen nog net op één dag. Brindisi - Bologna kan alleen als je al om 7 uur ‘s ochtends instapt en vijf keer overstapt. Met de Flixbus ben je sneller in Bologna dan met de trein.
Vanaf Bologna kun je met een internationale trein naar Innsbruck en van daar met de Night Jet (nachttrein) naar Düsseldorf. Voor deze beide treinen is reserveren vereist. Vanaf Düsseldorf kun je met een regionale trein naar Arnhem of Venlo.

Terug fietsen: de mogelijkheid om vanuit Bari of Brindisi de Adratische Zee over te steken en langs de overzijde terug te fietsen is al aangestipt onder het kopje 'Verder over zee?' hierboven.

Wil je vanuit Capo Santa Maria di Léuca terugreizen, dan moet je in elk geval eerst terug fietsen tot Lecce (bijna 100 km) voor je de trein naar huis of naar het vliegveld van Bari of Brindisi kunt nemen.


Foto's

Via Appica Antica
Rome uit via de Via Appia Antica

Alatri
Uitzicht over de daken van Alatri
In de Abruzzen
Flinke bergen in de Abruzzen-route, zoals hier bij Barrea

Fietspad bij Fiuggi
Fietspad op een voormalige spoorlijn bij Fiuggi.
Foto: Thomas Koomen.

Valle della Melfa
In de Valle del Melfa

Triomfboog van Traianus in Benevento
Benevento: de Triomfboog van Traianus

Apennijnen
De laatste Apennijnen op de route

Venosa
Abbazia della Santissima Trinità in Venosa

De Murge
De Murge na de graanoogst

Castèl del Monte
Het Castèl del Monte op de route naar Bari

Matera
De 'Sassi' (oude stadwijken) van Matera zijn een hoogtepunt op weg naar Brindisi.

Trulli in Alberrobello
De 'trulli' van Alberobello vormen een ander bekend hoogtepunt.

Barok in Lecce
Op weg naar Capo Santa Maria di Léuca: barokke pracht in Lecce

Kustweg voorbij Otranto
Vanaf Otranto volg je de laatste 50 km naar Capo Santa Maria di Léuca de ruige kust.